دانشگاه قممطالعات بین رشتهای اقتصاد3115-71812220260622Examining the Role and Position of Ethics in Adam Smith's Economic Thoughtsبررسی نقش و جایگاه اخلاق در اندیشه های اقتصادی آدام اسمیت428425410.22091/ise.2026.14913.1125FAاحمدچهرقانیاستادیار، گروه اقتصاد، دانشکده علوم اداری و اقتصاد، دانشگاه اراک، اراک، ایران.0009-0005-4602-2824Journal Article20251219Most commentators on the history of economic thought believe that modern economics began with Adam Smith. Each has different reasons for their claim. Many consider Smith's Wealth of Nations to be a fundamental work, because in their opinion, it was with the publication of this work that pure economics began and was clearly separated from religious and moral sciences. This interpretation became popular during the twentieth century, but since the last decades of this century, the aforementioned opinion has been opposed by a group of economists. This group considers Smith to be a member of the ethical tradition of political economy, whose history goes back to ancient Greece. In this regard, the purpose of writing the present article is to examine the role and position of ethics in Adam Smith's economic thoughts using a descriptive-analytical method. Therefore, relying on the library method and through available sources about Adam Smith's thoughts, including the study of three cases: a) Smith's life; b) Smith's influence on contemporary professors and friends; and c) Smith's books, including The Theory of Moral Sentiments and The Wealth of Nations, the ethical aspects of Smith's economic ideas are extracted and analyzed. The results show that, contrary to the popular view in the twentieth century, Adam Smith was not only not alien to ethics and its role in economics, but he himself was its defender and emphasized the need to pay attention to ethics in economics.اکثر مفسران تاریخ عقاید اقتصادی معتقدند که اقتصاد مدرن با آدام اسمیت آغاز شد. دلایل هر یک برای اثبات ادعایشان متفاوت است. بسیاری کتاب ثروت ملل اسمیت را به عنوان یک اثر بنیادین میدانند؛ چون به عقیده آنان با انتشار این اثر بود که علم اقتصاد محض شروع شد و به طور واضح از علوم مذهبی و اخلاق جدا شد. این تفسیر در طول قرن بیستم متداول شد ولی از دهههای پایانی این قرن، عقیده مذکور توسط گروهی از اقتصاددانان مورد مخالفت قرار گرفته است. این گروه اسمیت را عضوی از سنت اخلاقی اقتصاد سیاسی میدانند که پیشینه آن به یونان باستان برمیگردد. در این راستا، هدف از نگارش مقاله حاضر، بررسی نقش و جایگاه اخلاق در اندیشههای اقتصادی آدام اسمیت با استفاده از روش توصیفی- تحلیلی است. از این رو با تکیه بر روش کتابخانهای و از طریق منابع موجود درباره اندیشههای آدام اسمیت، از جمله مطالعه سه مورد شامل: الف) زندگانی اسمیت؛ ب) تأثیرپذیری اسمیت از اساتید و دوستان معاصر؛ و ج) کتابهای اسمیت شامل نظریه احساسات اخلاقی و ثروت ملل، جنبههای اخلاقی عقاید اقتصادی اسمیت استخراج و مورد تجزیه و تحلیل قرار میگیرد. نتایج حاصل گویای آن است که برخلاف دیدگاه رایج در قرن بیستم، آدام اسمیت نه تنها بیگانه با اخلاق و نقش آن در اقتصاد نبوده است، بلکه خود مدافع آن بوده و به لزوم توجه به اخلاق در اقتصاد تأکید داشته است.https://ise.qom.ac.ir/article_4254_75ec792afbf3c407a0bffac4242f9538.pdfدانشگاه قممطالعات بین رشتهای اقتصاد3115-71812220260622Economics as Ideology: A Critical and Comparative Review of Mainstream and Islamic Economicsعلم اقتصاد بهمثابه ایدئولوژی: بررسی انتقادی و تطبیقی اقتصاد جریان اصلی و اقتصاد اسلامی2951453810.22091/ise.2026.15130.1139FAمحمودعیسویدانشیار، گروه اقتصاد اسلامی، دانشکده اقتصاد، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران.0000-0002-0968-2285Journal Article20260108Economics, particularly in its mainstream forms, is often presented as a positive, value-neutral, and universally valid science. This representation, however, overlooks the fact that economics functions not only as an analytical tool for studying resource allocation and production but also as an ideological framework shaping neoliberal objectives, values, and policy orientations. Using an analytical–descriptive approach and library-based sources, this article critically examines the relationship between economics and ideology. The main research question asks whether the claim of neutrality and universality in economics is theoretically defensible or whether economics itself constitutes a form of concealed ideology. A secondary question explores how Islamic economics, through the explicit articulation of its normative foundations, enables what may be described as proper scientism.<br />A comparative analysis of mainstream economic schools—classical, Keynesian, and neoclassical—and Islamic economics reveals that the implicit or explicit ideology of each school determines policy directions, success indicators, and institutional design. Mainstream economics typically places concepts such as *homo economicus*, economic rationality, individualism, welfare, productivity, and efficiency at the core of its theoretical frameworks. Historical and analytical evidence further demonstrates the limitations of claims regarding the universal and non-ideological nature of economics. Economic theories and models, including neoliberal paradigms, inherently embody value judgments and hidden ideological commitments that have been translated into concrete economic policies through the influence of international institutions.<br />The article’s contribution lies in its comparative examination of the epistemological and institutional foundations of mainstream and Islamic economics. It argues that economics cannot be fully detached from values and normative beliefs, and that claims of neutrality often legitimize free-market ideology. In contrast, Islamic economics highlights value transparency, social justice, and ethical considerations, and proposes a framework for a conscious ideology globally.علم اقتصاد، به ویژه در قالب اقتصاد متعارف، اغلب به عنوان علمی اثباتی و جهانشمول معرفی میشود. با این حال، این علم نه تنها ابزاری برای تحلیل تخصیص منابع و تولید است، بلکه چارچوبی ایدئولوژیک محسوب میشود که اهداف، ارزشها و سیاستهای اقتصادی و اجتماعی نولیبرالی را شکل میدهد. این مقاله با رویکرد تحلیلی و توصیفی و با استفاده از منابع کتابخانهای، رابطه اقتصاد و ایدئولوژی را بررسی و نقد میکند. سوال اصلی پژوهش این است که آیا ادعای خنثی و جهانشمول بودن علم اقتصاد قابل دفاع است یا خود شکلی از ایدئولوژی پنهان محسوب میشود؟ سوال دیگر آن است که اقتصاد اسلامی چگونه با آشکارسازی مبانی ارزشی، امکان «علمگرایی درست» را فراهم میکند؟<br />تحلیل تطبیقی مکاتب اقتصاد متعارف (کلاسیک، کینزی و نئوکلاسیک) و اقتصاد اسلامی نشان میدهد که ایدئولوژی ضمنی یا صریح هر مکتب، جهتگیری سیاستها، شاخصهای موفقیت و طراحی نهادها را تعیین میکند. اقتصاد متعارف غالباً مفاهیمی مانند انسان اقتصادی، عقلانیت رفتار اقتصادی، فردگرایی، رفاه، بهرهوری و کارایی را با بار ارزشی و ایدئولوژیک نولیبرالی محور نظریهها و تحلیلهای خود قرار میدهد. شواهد تاریخی و تحلیلی نیز نشان میدهد که ادعای جهانشمول و غیرایدئولوژیک بودن علم اقتصاد محدودیتهای اساسی دارد و نظریهها و مدلها، از جمله نظریههای نولیبرال، حامل ارزشها و ایدئولوژی پنهان هستند که با نفوذ نهادهای بینالمللی، به سیاستهای اقتصادی عملی تبدیل شدهاند.<br />نوآوری این مقاله در تحلیل تطبیقی اقتصاد متعارف و اقتصاد اسلامی با مرور مبانی معرفتشناختی، فلسفی و نهادی هر مکتب، نشان میدهد که علم اقتصاد نمیتواند کاملاً مستقل از ارزشها و باورهای هنجاری باشد و ادعای بیطرفی جریان اصلی، بیشتر پوششی برای مشروعیتبخشی به ایدئولوژی بازار آزاد است. مقایسه با اقتصاد اسلامی، اهمیت شفافیت ارزشی، عدالت اجتماعی و اخلاق اقتصادی را برجسته میکند. در پایان، مقاله الگویی راهبردی برای «ایدئولوژی آگاهانه و مسئولانه» ارائه میدهد تا علم اقتصاد انسانیتر و شفافتر عمل کند.https://ise.qom.ac.ir/article_4538_8f4b4a14d6ff714d3916aca70b87777d.pdfدانشگاه قممطالعات بین رشتهای اقتصاد3115-71812220260622Money as a Pure Rent Factor: A Critique and Evaluation of the Keynesian Policy of the Euthanasia of the Rentierپول بهعنوان عامل رانت خالص: نقد و ارزیابی سیاست کینزی حذف تدریجی رانتخواران5275454610.22091/ise.2026.15586.1157FAسید عقیلحسینیاستادیار، گروه اقتصاد، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران.0000-0001-8666-3208Journal Article20260315Objective:This article aims to elucidate the nature of money as a “pure rent factor,” critically assess Keynes’s proposed solutions for curbing monetary rent through the “euthanasia of the rentier,” and evaluate Thomas Piketty’s remedies for reducing economic inequality in contemporary financialized capitalism,while seeking to propose a more effective solution grounded in Islamic principles.<br />Method:In terms of its nature,this study is theoretical-analytical and employs a comparative critical analysis.Within this framework,Keynes’s views on money,interest,liquidity preference,cheap money policy,and the socialization of investment are first reconstructed.These views are then critically examined in light of Piketty’s analysis of the persistence of rentier dominance in the age of neoliberalism and financialization.Finally,the capacities of an Islamic paradigm based on qard al-hasana (benevolent lending) are explored as an alternative framework.<br />Results:The study shows that,by introducing money as a “pure rent factor” and challenging the naturalization of interest,Keynes took a major step toward understanding monetary rent.Nevertheless,his proposed remedies—namely,the cheap money policy and the socialization of investment—are not,by themselves,sufficient to eliminate the rentier.Furthermore,although Piketty,by explaining the predominance of the rate of return on capital over the rate of economic growth,offers a more compelling account of the continued dominance of rentiers in late capitalism,his complementary redistributive policies,such as taxes on capital and inheritance,are likewise unable to restrain the reproduction of rent and inequality without deeper institutional reforms in the structures of credit,property,and the legitimacy of monetary incomes.<br />Conclusion:The institutional reform advanced in this article for eliminating the “pure rent factor” is recourse to an alternative Islamic framework grounded in qard al-hasana.Through the prohibition of usury (riba),opposition to the hoarding of money,the strengthening of participation,the linking of finance to real economic activity and risk-bearing,and the condemnation of guaranteed income without labor (rent),this framework can provide a basis for eliminating pure rent,fostering stable and equitable economic growth,and reviving the moral foundations of society.هدف: این مقاله با هدف تبیین ماهیت پول بهعنوان «عامل رانت خالص» و ارزیابی انتقادی راهحلهای پیشنهادی کینز برای مهار رانت پولی از طریق «مرگ تدریجی رانتخواران» و راهحلهای توماس پیکتی جهت کاهش نابرابری اقتصادی در سرمایهداری مالیشده معاصر و تلاش برای ارائه راهکاری اثربخش مبتنی بر مبانی اسلامی تدوین شده است.<br />روش پژوهش: این پژوهش از حیث ماهیت، نظری ـ تحلیلی است و با استفاده از روش تحلیل انتقادی تطبیقی انجام شده است. در این چارچوب، نخست دیدگاه کینز درباره پول، بهره، رجحان نقدینگی، سیاست پول ارزان و اجتماعیسازی سرمایهگذاری بازسازی میشود؛ سپس این دیدگاه در پرتو تحلیل پیکتی از تداوم سلطه رانتخواران در عصر نئولیبرالیسم و مالیسازی نقد و ارزیابی میگردد؛ و در نهایت، ظرفیتهای پارادایم اسلامی مبتنی بر قرضالحسنه بهمثابه چارچوبی بدیل مورد واکاوی قرار میگیرد. <br />یافتهها: این پژوهش نشان میدهد که کینز با معرفی پول بهعنوان «عامل رانت خالص» و نقد طبیعیانگاری بهره، گامی اساسی در فهم رانت پولی برداشته است؛ با این حال، راهحلهای وی یعنی «سیاست پول ارزان» و «اجتماعیسازی سرمایهگذاری» بهتنهایی برای حذف رانتخواران کافی نیست. همچنین، اگرچه پیکتی با تبیین غلبه نرخ بازده سرمایه بر نرخ رشد اقتصادی، استمرار سلطه رانتخواران را در سرمایهداری متأخر بهتر توضیح میدهد، اما سیاستهای بازتوزیعی مکمل نظیر مالیات بر سرمایه و ارث نیز بدون اصلاحات نهادی عمیقتر در ساختار اعتبار، دارایی و مشروعیت درآمدهای پولی، قادر به مهار بازتولید رانت و نابرابری نیستند.<br />نتیجهگیری: اصلاحات نهادی ارائهشده در این مقاله برای حذف «عامل رانت خالص»، تمسک به یک چارچوب بدیل اسلامی مبتنی بر «قرضالحسنه» است. این چارچوب از طریق تحریم ربا، مقابله با کنز پول، تقویت مشارکت و پیوند تأمین مالی با فعالیت واقعی و تحمل ریسک، و تقبیح درآمدهای تضمینشده بدون کار (رانت) میتواند مبنایی برای حذف رانت خالص و تقویت رشد اقتصادی باثبات و عادلانه و احیای بنیانهای اخلاقی جامعه فراهم آورد.https://ise.qom.ac.ir/article_4546_52d2b8e6c85d5d457238c8aa8144399e.pdfدانشگاه قممطالعات بین رشتهای اقتصاد3115-71812220260622Conceptual modeling of the relationship between project management practices and knowledge absorptive capacity using an interpretive structural modeling approach in project-oriented knowledge-based Firmsمدلسازی مفهومی ارتباط بین اقدامات مدیریت پروژه و ظرفیت جذب دانش در بستر اقتصاد دانشبنیان (مورد مطالعه: شرکتهای دانش بنیان پروژهمحور)7695424710.22091/ise.2026.14663.1113FAالهام الساداتحسینی فرددانشجوی کارشناسی ارشد، گروه مدیریت، دانشکده علوم اقتصادی و اداری دانشگاه قم، قم، ایران0009-0002-4552-7941سید عبدالرضاموسویاستادیار گروه مدیریت، دانشکده علوم اقتصادی و اداری دانشگاه قم، قم، ایران.0000-0002-8586-6393علیرضاباباخانمدرس گروه مدیریت، دانشکده علوم اقتصادی و اداری، دانشگاه قم، قم، ایران.Journal Article20251126Given the central role of knowledge and technology in the economic growth and development of countries, today the knowledge-based economy has replaced the resource-based economy. One of the most important pillars of the knowledge-based economy is the existence of knowledge-based companies, the formation, survival, and development of which requires the use of knowledge absorption and creation mechanisms. Given the project-oriented nature of technological and knowledge-based products in these companies, in many cases there is specialized knowledge for each technological project, but their managers cannot succeed in absorbing and applying external knowledge due to lack of project management knowledge or neglect of the necessary measures for managing technological projects. Therefore, the purpose of this study is to examine the relationship between absorptive capacity and project management measures in these companies. With this in mind, in this study, project management measures were first identified based on the project management configuration standard and the dimensions of knowledge absorption capacity. Then, using the results of the expert survey questionnaire and the interpretive structural modeling method, the relevant variables were categorized, leveled, and the relationships between them were explained. The theoretical population of the research included experts from knowledge-based companies in Kerman province, and the theoretical sample included 20 qualified working experts who were selected from ten selected companies that were willing to cooperate based on a judgmental and purposeful method. The research findings showed that in the resulting multi-level interpretive structural model, knowledge absorption capacity was at the highest level as a dependent variable, and the three variables of project integration management, project scope management, and project stakeholder management were at the lowest level as independent variables, and the other variables were at intermediate levels. In addition, no variable was placed in the autonomous variable group.با توجه به پررنگ شدن نقش محوری دانش و فناوری در رشد و توسعه اقتصادی کشورها، امروزه اقتصاد دانشبنیان جایگزین اقتصاد منبعمحور شده است. یکی از مهمترین ارکان اقتصاد دانشبنیان، وجود شرکتهای دانشبنیان است که شکلگیری، بقاء و توسعه آنها مستلزم بهرهگیری از سازوکارهای جذب و خلق دانش است. با توجه به ماهیت پروژهمحوری محصولات فناورانه و دانشبنیان در این شرکتها، در بسیاری از مواقع دانش تخصصی برای هر پروژه فناورانه وجود دارد اما مدیران آنها به دلیل نداشتن دانش مدیریت پروژه و یا غفلت از اقدامات لازم برای مدیریت پروژههای فناورانه، در جذب و بکارگیری دانش بیرونی نمیتوانند موفق عمل کنند. لذا هدف از این پژوهش، بررسی روابط بین ظرفیت جدب و اقدامات مدیریت پروژه در این شرکتهاست. با این وصف در این مطالعه ابتدا با بررسی ادبیات نظری و تجربی پژوهش اقدامات مدیریت پروژه بر اساس استاندارد پیکرهبندی مدیریت پروژه و ابعاد ظرفیت جذب دانش شناسایی شدند. سپس با استفاده از نتایج حاصل از پرسشنامه خبرهسنجی و روش مدلسازی ساختاری تفسیری، متغیرهای مربوطه دسته بندی، سطح بندی و روابط بین آنها تبیین شد. جامعه نظری پژوهش شامل خبرگان شرکتهای دانشبنیان استان کرمان و نمونه نظری هم شامل 20 نفر از خبرگان شاغل واجد صلاحیت است که در ده شرکت منتخبی که حاضر به همکاری بودند، بر اساس روش قضاوتی و هدفمند انتخاب شدند. یافتههای پژوهش نشان داد که در مدل ساختاری تفسیری چند سطحی حاصله، ظرفیت جذب دانش در بالاترین سطح، به عنوان متغیر وابسته و سه متغیر مدیریت یکپارچگی پروژه، مدیریت محدوده پروژه و مدیریت دینفعان پروژه در پایینترین سطح، به عنوان گروه متغیرهای مستقل و سایر متغیرها در سطوح میانی قرار گرفتند. ضمن اینکه هیچ متغیری در گروه متغیرهای خودمختار قرار نگرفت.https://ise.qom.ac.ir/article_4247_32a8df33504386c3488e12e635a0f0d2.pdfدانشگاه قممطالعات بین رشتهای اقتصاد3115-71812220260622Determinants of Bank-Owned Enterprises in Iranian Banks (Focusing on Fixed Assets), 2019–2023: The Tension Between Structural Roots and Macroeconomic Incentivesتحلیل عوامل تعیینکننده بنگاهداری بانکهای ایرانی (با تأکید بر داراییهای ثابت) طی دوره ۱۳۹۹-۱۴۰۲: تقابل ریشههای ساختاری و انگیزههای کلان96113404510.22091/ise.2025.14276.1074FAامیدایزانلودانشآموخته دکتری اقتصاد اسلامی، مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره)، قم، ایران و پژوهشگر اندیشکده قدر0009-0004-5498-4321سید سامانحسینیدانشجوی کارشناسی ارشد اقتصاد، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران.Journal Article20251020This study quantitatively examines the determinants of bank-owned enterprises in Iranian banks—defined as investment in fixed assets—over the period 2019 to 2023. The central research question is whether such behavior is a reactive response to macroeconomic fluctuations (including housing inflation and economic growth), or whether it stems from banks’ structural and persistent institutional characteristics. Using panel data from 24 banks and a three-pronged analytical framework (fixed-effects model, dynamic panel model, and cluster analysis), the study finds that macroeconomic and bank performance variables—such as housing inflation and profitability—have no significant impact on the level of bank-owned enterprises. In contrast, the dynamic model strongly confirms the presence of institutional inertia, such that last year’s behavior is the only significant determinant of current behavior. Cluster analysis further reveals three distinct behavioral patterns: stable conservatives, high-risk aggressors—which play a substantial role in generating systemic risk—and moderate opportunists. Taken together, these findings highlight the ineffectiveness of uniform regulatory policies and indicate that overcoming this structural inertia is only achievable through differentiated, behavior-based supervision tailored to the identified clusters of banks.هدف این پژوهش، تحلیل کمی عوامل تعیینکننده بنگاهداری بانکهای ایرانی ــ بهمعنای سرمایهگذاری در داراییهای ثابت ــ طی دوره ۱۳۹۹ تا ۱۴۰۲ است. پرسش محوری تحقیق آن است که آیا بنگاهداری رفتاری «واکنشی» نسبت به نوسانات کلان اقتصاد (از جمله تورم مسکن و رشد اقتصادی) محسوب میشود، یا اینکه ریشه در ویژگیهای «ساختاری» و پایدار نهادی بانکها دارد. پژوهش با بهرهگیری از دادههای تابلویی ۲۴ بانک و یک چارچوب سهگانه تحلیلی (مدل اثرات ثابت، مدل پانل پویا و تحلیل خوشهای) انجام شده است. نتایج نشان میدهد متغیرهای کلان و عملکردی بانکها، از جمله تورم مسکن و سودآوری، هیچ اثر معناداری بر سطح بنگاهداری ندارند. در مقابل، مدل پویا وجود «اینرسی نهادی» بسیار قوی را تأیید میکند؛ بهگونهای که رفتار سال گذشته تنها عامل معنادار و تعیینکننده رفتار کنونی است. تحلیل خوشهای نیز با کالبدشکافی این ماهیت ساختاری، سه الگوی رفتاری متمایز را شناسایی میکند: «محافظهکاران باثبات»، «مهاجمان پرریسک» - که نقشی مهم در ایجاد ریسک سیستمی دارند - و «فرصتطلبان میانه». مجموعه این یافتهها بر ناکارآمدی سیاستهای نظارتی یکسان دلالت دارد و نشان میدهد که شکست این اینرسی ساختاری تنها از طریق نظارت ناهمگن و مبتنی بر خوشههای رفتاری بانکها امکانپذیر است.https://ise.qom.ac.ir/article_4045_5a306a7004ace603920bf8dc26fc1074.pdfدانشگاه قممطالعات بین رشتهای اقتصاد3115-71812220260622Identifying and ranking obstacles to implementing operational budgeting in cultural organizations based on the BSC modelشناسایی و رتبه بندی موانع استقرار بودجه ریزی عملیاتی در سازمان های فرهنگی بر اساس مدل BSC114131438110.22091/ise.2025.13931.1062FAحمیدرضانجم آبادی زادهگروه مدیریت، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه نراق، اراک، ایرانکریمابراهیمیاستادیار، گروه مدیریت، دانشکده علوم اقتصادی و اداری، دانشگاه قم، قم، ایران.0000-0002-8316-4427حسینپرکانگروه مطالعات فرهنگی اجتماعی، پژوهشکده مطالعات تمدنی و اجتماعی، پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی0000-0002-6592-3055Journal Article20250920As is evident, the traditional budgeting system is established in most of the country's cultural organizations. Since the traditional budgeting system has not been successful in achieving organizational goals, this research seeks to identify and rank the obstacles to the establishment of operational budgeting in order to solve this problem in cultural organizations. The present research is an applied research in terms of purpose and a descriptive survey in terms of implementation. This research aims to identify and rank the obstacles to the establishment of operational budgeting in cultural organizations located in the city of Qom, which is considered as the statistical population. Among these cultural organizations, 105 experts from 8 cultural organizations were selected as a sample. The data collection method in this research is a mixed method (field, library) and a questionnaire was used to collect information to answer the questions. The questionnaire of this research is derived from the components identified by experts in the field of budgeting in each of the perspectives of the balanced scorecard model. The results of the research, based on the single-sample mean test, show that there are obstacles in cultural organizations from all perspectives of the balanced scorecard model to establish an operational budgeting system. In fact, cultural organizations should take steps to eliminate the explained obstacles from all perspectives. The Friedman test was also used to rank the identified obstacles, the results of which show that the employee satisfaction perspective is the first priority and the growth and learning, environment and society, process, finance, and service users perspectives are the next priorities, respectively.همانگونه که مشهود است نظام بودجهریزی سنتی در اغلب سازمانهای فرهنگی کشور استقرار دارد. نظر به اینکه نظام بودجهریزی سنتی توفیقی در تحقق اهداف سازمانی نداشته است، این پژوهش به دنبال شناسایی و رتبهبندی موانع استقرار بودجهریزی عملیاتی جهت حل این مشکل در سازمانهای فرهنگی میباشد. تحقیق حاضر از نظر هدف، پژوهشی کاربردی و از نظر اجرا، توصیفی پیمایشی است. این پژوهش جهت شناسایی و رتبهبندی موانع استقرار بودجهریزی عملیاتی در سازمانهای فرهنگی مستقر در شهر قم میباشد که به عنوان جامعه آماری در نظر گرفته شده است. از این میان سازمانهای فرهنگی مذکور 105 متخصص از 8 سازمان فرهنگی به عنوان نمونه انتخاب شده است. روش جمعآوری دادهها در این پژوهش روش ترکیبی (میدانی، کتابخانهای) است و از پرسشنامه جهت جمعآوری اطلاعات برای پاسخ به سوالات بهره گرفته شده است. پرسشنامه این تحقیق برآمده از مولفههای احصا شده از نظر خبرگان حوزه بودجهریزی در هر یک از مناظر مدل ارزیابی متوازن میباشد. نتایج تحقیق با توجه به آزمون میانگین تک نمونهای انجام شده، نشان میدهد که در سازمانهای فرهنگی از تمام مناظر مدل ارزیابی متوازن جهت استقرار نظام بودجهریزی عملیاتی مانع وجود دارد. در واقع سازمانهای فرهنگی بایستی از تمام مناظر، نسبت به رفع موانع تبیین شده اقدام نمایند. به منظور رتبهبندی موانع احصا شده نیز از آزمون فریدمن استفاده شده است که نتیجه آن نشان میهد که منظر رضایت کارکنان در اولویت اول و مناظر رشد و یادگیری، محیط و جامعه، فرآیندی، مالی و خدمتگیرندگان به ترتیب در اولویتهای بعدی قرار دارند.https://ise.qom.ac.ir/article_4381_3fb1d0e2bca727f64b46cb2f9dc7f1f4.pdf