دانشگاه قممطالعات بین رشته‌ای اقتصاد3115-71812320260923Modeling and Forecasting Bitcoin Prices Using Support Vector Regression (SVR): A Comparative Study with Classical, Machine Learning, and Deep Learning Modelsمدل‌سازی و پیش‌بینی قیمت بیت‌کوین با رویکرد رگرسیون بردار پشتیبان (SVR) و مقایسه آن با مدل‌های کلاسیک، یادگیری ماشین و یادگیری عمیق434480910.22091/ise.2026.15301.1141FAرضامعبودیدانشیار، گروه اقتصاد، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آیت الله بروجردی (ره)، بروجرد، ایران.0000-0003-4273-5200سهیلاآقاییدانشجوی کارشناسی ارشد، گروه اقتصاد، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آیت الله بروجردی (ره)، بروجرد، ایران.0009-0008-3344-7032Journal Article20260205The present study aims to model and forecast Bitcoin prices using the Support Vector Regression (SVR) approach and daily Bitcoin price data from July 13, 2010, to January 29, 2026. To this end, first, seven components were extracted from the fundamental and technical variables affecting Bitcoin prices using Principal Component Analysis (PCA) and employed as input features for the model. Subsequently, the Support Vector Regression (SVR) model, along with eight competing models, including ARIMA and GARCH models, machine learning algorithms such as Random Forest (RF) and XGBoost, and deep learning models including LSTM, GRU, RNN, MLP, and CNN, was utilized to model the Bitcoin market price. The results obtained from comparisons of error metrics, the correlation coefficient, and Theil’s index indicated that, in forecasting the Bitcoin price index, the SVR model outperformed the other models under consideration. Furthermore, the findings of the Diebold–Mariano, Wilcoxon, Hansen–Lunde–Nason, Giacomini–White, and variance-corrected Diebold–Mariano tests also confirmed the statistically significant superiority of the proposed model over the competing models, thereby reinforcing the validity of the results derived from the error metrics. These findings indicate that the SVR model, due to its high capability in modeling the nonlinear and noisy behavior of the Bitcoin market, can provide more accurate and more stable forecasts of Bitcoin prices. The SVR model's forecasting capabilities for predicting Bitcoin prices indicate the transformative capacity of machine learning in investment management and in reducing market volatility, and can provide a scientific basis for the development of risk management tools and the regulation of digital asset markets.هدف پژوهش حاضر، مدل‌سازی و پیش‌بینی قیمت بیت‌کوین با استفاده از الگوی SVR و داده‌های روزانه قیمت بیت‌کوین در بازه زمانی سیزده جولای 2010 تا بیست و نهم ژانویه 2026 است. برای این منظور، نخست با استفاده از رویکرد مولفه‌های اصلی هفت مولفه از متغیرهای بنیادی و تکنیکال موثر بر قیمت بیت‌کوین استخراج شد و به‌عنوان ویژگی‌های ورودی مدل استفاده گردید. سپس، مدل رگرسیون بردار پشتیبان، همراه با نه مدل رقیب شامل مدل‌های ARIMA و GARCH الگوریتم‌های یادگیری ماشین RF، XGBOOST و مدل‌های یادگیری عمیق LSTM،GRU، RNN، MLP و CNN برای مدل‌سازی قیمت بازار بیت‌کوین بکار گرفته شد. نتایج ناشی از مقایسه معیارهای خطاها، ضریب همبستگی و تایل نشان داد، در پیش‌بینی شاخص قیمت بیت‌کوین، مدل SVR نسبت به سایر مدل‌های مورد بررسی عملکرد بهتری دارد. یافته‌های آزمون‌های دایبولد-ماریانو، ویلکاکسون، هانسن‌ـ‌لوند‌ـ‌‌ناسون، جیاکومینی‌ـ‌وایت و دایبولد ماریانو با تصحیح واریانس نیز برتری معنادار آماری مدل پیشنهادی را نسبت به مدل‌های رقیب تأیید کردند که اعتبار یافته‌های حاصل از معیارهای خطا را تقویت می‌کند. این یافته‌ها نشان می‌دهد که الگوی SVR به دلیل توانایی بالا در مدل‌سازی رفتارهای غیرخطی و نویزی بازار بیت‌کوین، قادر به ارائه پیش‌بینی‌های دقیق‌تر و پایدارتر است. توانمندی‌هایی الگوی SVR در پیش‌بینی قیمت بیت کوین، نشان‌دهنده ظرفیت تحول‌آفرین یادگیری ماشین در مدیریت سرمایه و کاهش نوسانات بازار است و می‌تواند مبنایی علمی برای توسعه ابزارهای مدیریت ریسک و تنظیم‌گری بازار دارایی‌های دیجیتال فراهم آورد.https://ise.qom.ac.ir/article_4809_3ec40ffc59122966e903e1ffb604f00f.pdfدانشگاه قممطالعات بین رشته‌ای اقتصاد3115-71812320260923Inflation and Social Violence in Iran: Evidence from the Toda–Yamamoto Modified Wald Causality Testتورم و خشونت اجتماعی در ایران: شواهدی از آزمون علیت تعدیل‌شده تودا-یاماموتو3555484810.22091/ise.2026.14052.1073FAمحمدجوادمعصومی نیادانشجوی دکتری اقتصاد اسلامی، گروه اقتصاد اسلامی، دانشکده علوم اقتصادی و اداری، دانشگاه قم، قم، ایران.0009-0005-3262-7507سید هادیعربیاستاد، گروه اقتصاد اسلامی، دانشکده علوم اقتصادی و اداری، دانشگاه قم، قم، ایران.0000-0003-2457-0529Journal Article20251002The rising trend of social violence in societies, with its detrimental consequences particularly from the perspective of social cohesion, has made studying the factors influencing its occurrence a necessity. An examination of Iran's economic indicators over the past two decades reveals an upward trend in interpersonal conflicts, coinciding with a surge in the inflation rate from 9.6% in 2006 to 40.7% in 2023. Inflation not only reduces purchasing power but also, by inducing absolute frustration (independent of social comparison), heightens the motivation for aggression and leads to subjective violence. This study, by focusing on Žižek's categorization of violence (with emphasis on subjective violence) and integrating it with Dollard et al.'s (1939) frustration-aggression theory from a social psychology perspective, provides a theoretical foundation for the relationship between inflation and violence. It then examines the causal relationship between inflation and social violence during 2006–2023 using a Vector Autoregressive (VAR) model. To this end, after conducting stationarity tests and determining the optimal lag length, the Toda–Yamamoto modified Wald test was employed. The results indicate a positive and statistically significant causal relationship running from inflation to social violence. This finding aligns with the frustration-aggression theory but, unlike studies based on relative deprivation, emphasizes absolute frustration. While most prior research has focused on crime or the effects of comparative deprivation, the present study treats social violence as an independent phenomenon, separate from structural or relative inequality, thereby seeking to fill the existing gap in the literature. The findings suggest that controlling inflation is the most essential strategy for reducing violence. Furthermore, strengthening the social safety net during periods of high inflation and implementing automatic wage indexation to inflation can help mitigate aggression stemming from economic stress and contribute to violence reduction.روند روبه‌رشد خشونت اجتماعی در جوامع، با توجه به عواقب زیان‌بار آن به‌ویژه از منظر انسجام اجتماعی، مطالعه عوامل مؤثر بر بروز آن را به یک ضرورت تبدیل کرده است. بررسی نماگرهای اقتصادی ایران در دو دهه اخیر نشان می‌دهد نزاع‌های بین‌فردی روند صعودی داشته و این افزایش با جهش نرخ تورم از ۹.۶ درصد در ۱۳۸۵ به ۴۰.۷ درصد در ۱۴۰۲ هم‌زمان بوده است. تورم نه تنها قدرت خرید را کاهش می‌دهد، بلکه از طریق ایجاد ناکامی مطلق (فارغ از مقایسه اجتماعی)، انگیزه پرخاشگری را تقویت کرده و به خشونت کنشگرانه منجر می‌شود. این پژوهش با تمرکز بر تقسیم بندی ژیژک از خشونت و تمرکز بر خشونت کنشگرانه و ترکیب آن با نظریه ناکامی و پرخاشگری دالرد و همکاران از منظر روانشناسی اجتماعی مبنایی نظری برای رابطه بین خشونت و تورم ارائه می دهد سپس با استفاده از مدل خودرگرسیون برداری رابطه علیت بین تورم و خشونت اجتماعی در دوره ۱۳۸۵ تا ۱۴۰۲ را بررسی می‌کند. بدین منظور پس از آزمون‌های مانایی و تعیین طول وقفه بهینه، از آزمون والد تعدیل‌شده تودا-یاماموتو استفاده شده است. نتایج نشان‌دهنده رابطه علیت مثبت و معنی‌دار از تورم به خشونت اجتماعی است. این یافته با نظریه ناکامی-پرخاشگری همخوانی دارد، اما برخلاف مطالعات مبتنی بر محرومیت نسبی، بر ناکامی مطلق تأکید می‌کند. درحالیکه غالب پژوهش ها به جرم و یا اثر محرومیت مقایسه ای پرداخته‌اند، پژوهش حاضر با تمرکز بر خشونت اجتماعی به عنوان عاملی مستقل و فارغ از ساختار یا نابرابری نسبت به دیگری سعی در پر کردن شکاف موجود در مطالعات را دارد. نتایج نشان می‌دهد که اساسی‌ترین راهکار کاهش خشونت کنترل تورم است. همچنین تقویت شبکه ایمنی اجتماعی در دوره‌های تورمی بالا و شاخص سازی خودکار دستمزدها با تورم، می‌تواند با کاهش پرخاشگری ناشی از استرس اقتصادی به کاهش خشونت کمک کند.https://ise.qom.ac.ir/article_4848_1b7eda0f55c3fd930eeb71691cc4e59a.pdfدانشگاه قممطالعات بین رشته‌ای اقتصاد3115-71812320260923The Recognition of Value at Risk (VAR) in Assessing Bank Liquidity Riskشناسایی اجزای ارزش در معرض خطر درسنجش ریسک نقدینگی بانک‌ها5675481010.22091/ise.2026.15603.1159FAامیرواعظیدانشجوی دکترا، گروه حسابداری، واحد کرمانشاه، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمانشاه، ایرانمریمنوراییاستادیار، گروه حسابداری، واحد کرمانشاه، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمانشاه، ایران0000-0002-8484-1434روح الهجمشیدپوراستادیار، گروه حسابداری، واحد کرمانشاه، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمانشاه، ایران0009-0008-2331-8157مهردادقنبریاستادیار، گروه حسابداری، واحد کرمانشاه، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمانشاه، ایرانJournal Article20260319ABSTRACT <br /><br />The primary objective of this study was to identify and develop the factors influencing Value at Risk (VaR) and liquidity risk within the banking sector. In terms of objective, this research is classified as applied, and in terms of nature, it is a qualitative study utilizing a l exploratory approach. The statistical population consists of risk management experts, managers, and specialists in the fields of banking, finance, and economics across Iranian public and private banks, academic institutions, and financial consulting firms. Purposive and snowball sampling techniques were employed to identify and select key informants and subject matter experts. Using qualitative methodologies—specifically semi-structured interviews and focus groups—four primary themes were extracted: (1) Concepts and Applications of Value at Risk, (2) Data and Liquidity Modeling, (3) Computational Methods, and (4) Challenges and Recommendations. The findings revealed that critical factors such as data quality (e.g., cash flows, maturities, and liquid reserves), computational techniques (particularly Monte Carlo simulation), and regulatory and infrastructural hurdles play a pivotal role in the application of VaR for liquidity risk assessment. By providing a comprehensive and practical model, the findings of this research not only contribute to the existing literature on liquidity risk management in the Iranian banking system but also offer actionable solutions for improving risk management practices by integrating localized conditions with international standards. This model can serve as a foundational framework for future policy-making and supplementary academic research in this domain.هدف این مطالعه شناسایی عوامل تأثیرگذار بر ارزش در معرض خطر و ریسک نقدینگی در نظام بانکی است. روش این پژوهش از منظر هدف، کاربردی و از دیدگاه ماهیت، پژوهش از نوع کیفی با رویکرد اکتشافی است. جامعه آماری این پژوهش شامل تمامی کارشناسان، مدیران و متخصصان حوزه مدیریت ریسک، بانکداری، مالی و اقتصاد در بانک‌های دولتی و خصوصی ، دانشگاه‌ها و شرکت‌های مشاوره مالی ایران بود. از روش نمونه‌گیری هدفمند و گلوله برفی استفاده شد تا افراد کلیدی شناسایی شوند. با استفاده از روش کیفی، از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته و گروه‌های کانونی، چهار تم اصلی شامل مفاهیم و کاربردهای ارزش در معرض خطر، داده‌ها و مدل‌سازی نقدینگی، روش‌های محاسباتی و چالش‌ها و پیشنهادات استخراج شد. این تم‌ها نشان دادند که عوامل کلیدی نظیر کیفیت داده‌ها (مانند جریان‌های نقدی، سررسیدها و ذخایر نقد)، روش‌های محاسباتی (به‌ویژه شبیه‌سازی مونت‌کارلو) و چالش‌های مقرراتی و زیرساختی در کاربرد ارزش در معرض خطر برای ریسک نقدینگی نقش محوری دارند. یافته‌های این پژوهش، نه‌تنها به ادبیات مدیریت ریسک نقدینگی در نظام بانکی ایران می‌افزاید، بلکه با در نظر گرفتن شرایط بومی و استانداردهای بین‌المللی، راهکارهایی کاربردی برای بهبود مدیریت ریسک ارائه می‌دهد. این مدل می‌تواند به‌عنوان پایه‌ای برای سیاست‌گذاری‌های آینده و تحقیقات تکمیلی در این حوزه مورد استفاده قرار گیرد.https://ise.qom.ac.ir/article_4810_e3b21e7444087175a576b7e8838680d2.pdfدانشگاه قممطالعات بین رشته‌ای اقتصاد3115-71812320260923The Third War of Attrition: A Scenario-Based Analysis of Iran-U.S. Geoeconomic Confrontationاقتصاد ایران در جنگ تحمیلی سوم: ارزیابی سناریوهای تقابل ژئواکونومیک ایران و آمریکا7695461910.22091/ise.2026.16476.1200FAحمیدرضامقصودیاستادیار گروه اقتصاد اسلامی، دانشکده علوم اقتصادی و اداری، دانشگاه قم، قم، ایران.0000-0002-3805-9409Journal Article20260520The confrontation between the United States and the Islamic Republic of Iran has entered a distinct and complex phase, referred to in this study as the "Third War of Attrition" (Jang-e Tahmili-ye Sevom). In its economic dimension, this phenomenon constitutes a hybrid offensive designed to impact "public livelihood," "destabilize monetary systems," and "strike at the country's critical infrastructure." The theoretical framework of this research is grounded in the "Resistance Economy" doctrine, employing scenario planning integrated with strategic game theory to explore plausible futures of this confrontation. From the intersection of both parties' choices—at three levels: early termination, protracted attrition, and hard escalation—nine scenarios are derived. The consequences of each scenario are assessed through four shock transmission channels: (1) monetary stability, (2) energy supply chains, (3) alternative monetary systems, and (4) social resilience. The findings reveal a spectrum of diverse outcomes depending on the scenario selected by each side. Based on the results, Iran's ultimate victory hinges on a paradigm shift from technocratic bureaucracy to the Resistance Economy model and the enhancement of popular resilience—provided that the governing theory of state governance also transitions to the Resistance Economy framework.تقابل آمریکا با جمهوری اسلامی ایران، به فاز متمایز و پیچیده‌ای هدایت شده است که از آن به «جنگ تحمیلی سوم» یاد می‌شود. این پدیده در بعد اقتصادی، تهاجمی ترکیبی است که با هدف اثرگذاری بر «معیشت عامه مردم»، «تخریب نظامات پولی» و «ضربه به زیرساخت‌های حیاتی کشور» طراحی شده است. چارچوب نظری این پژوهش بر «نظریه اقتصاد مقاومتی» استوار است که با بهره‌گیری از برنامه‌ریزی سناریویی و تلفیق آن را نظریه‌بازی‌های استراتژیک، به واکاوی آینده‌های محتمل این رویارویی می‌پردازد. از تلاقی انتخاب‌های دو طرف(در سه سطح پایان زودهنگام، استمرار فرسایشی، و تصعید سخت)، نه سناریو استخراج شده و پیامدهای هر سناریو بر اساس چهار کانال انتقال شوک (پایداری ارزی، زنجیره توزیع انرژی، نظامات پولی جایگزین، و تاب‌آوری اجتماعی) مورد ارزیابی قرار گرفته است. یافته‌های پژوهش نشان‌دهنده‌های طیفی از پیامدهای متنوع در نتیجه انتخاب هرکدام از سناریوها توسط طرفین است. مبتنی‌بر نتایج پژوهش، پیروزی نهایی جمهوری اسلامی ایران صرفاً در گرو تغییر پارادایم از بوروکراسی تکنوکراتیک به مدل اقتصاد مقاومتی و ارتقای تاب‌آوری مردم خواهد بود و این در صورتی رخ خواهد داد که نظریه حاکم بر حکمرانی دولتی نیز به نظریه اقتصاد مقاومتی تغییر کند.https://ise.qom.ac.ir/article_4619_d5e065148ae7bbc9c358012a55128075.pdfدانشگاه قممطالعات بین رشته‌ای اقتصاد3115-71812320260923Evaluation of Financial Anomaly Factors in the Capital Market under the Frozen Assets Consequence Frameworkارزیابی فاکتورهای ناهنجارسازِ مالیِ بازار سرمایه تحت الگوی پسایندی دارایی‌های انجمادی96126484910.22091/ise.2026.16252.1189FAاکرمرمضانیدانشجوی دکترا، گروه حسابداری، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران.سید عباسبرهانیاستادیار گروه حسابداری، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران.0000-0002-6790-3410مژگانصفااستادیار گروه حسابداری، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران.0000-0002-7245-8753آزادهمداحیاستادیار گروه حسابداری، دانشگاه الزهرا، تهران، ایرانJournal Article20260613This study seeks to evaluate the financial anomaly factors of the capital market under the frozen assets consequence. In this study, which was conducted in a combined manner, an attempt was made to first take necessary action through two processes of grounded theory and systematic content screening, respectively, to identify the consequences of the emergence of frozen assets and financial distorting factors in the capital market in the qualitative sector. Therefore, by selecting a group of qualified experts, through interview tools and critical evaluation checklists, the criteria for each of the two research bases were presented in separate sections of the findings. Based on [12] interviews conducted with experts in the grounded theory process, [44] conceptual themes, [6] central components, and [3] structural categories were identified in a multidimensional theoretical framework. Then, referring to content screening analysis tools, [12] selected studies were examined with the participation of experts based on assigning points [1] to [5] to ten dimensions of critical evaluation. Out of the total of twelve factors, [4] financial distortion factors of the capital market were selected so that, by combining them with the central components of the consequences of the emergence of frozen assets, an intuitive fuzzy analysis could be performed in the quantitative part of the study. The results in this section showed that "market inefficiency" is the most important reference criterion affected by the "legitimacy output" of the emergence of frozen assets. In other words, this result shows that under the consequence of the "legitimacy output" of the emergence of frozen assets, the higher the financial anomaly in the capital market, the "market inefficiency".جهت حفظ ثبات و کارایی بازار سرمایه، درک ارتباط میان ظهور پدیده‌های نوین و اختلالات بالقوه ضروری است. دارایی‌های انجمادی به عنوان یکی از چنین پدیده های نوظهوری، به دلیل پیچیدگی ساختار و ابهام در نقدشوندگی، مجموعه‌ای از پسایندهای مختلف (از رقابتی و عملیاتی گرفته تا مشروعیت) را ایجاد می‌کنند که می‌توانند فاکتورهای ناهنجارساز مالی، نظیر ناکارآمدی بازار و کاهش کیفیت اطلاعات، را تحریک نمایند. لذا این مطالعه به دنبال ارزیابی فاکتورهای ناهنجارسازِ مالیِ بازار سرمایه تحت الگوی پسایندی دارایی‌های انجمادی می‌باشد. در این مطالعه که به صورت ترکیبی انجام شده است، تلاش شد تا ابتدا از طریق دو فرآیند نظریه داده بنیاد و غربالگری محتوایی سیستماتیک، به ترتیب نسبت به شناسایی پسایندهای ظهور دارایی‌های انجمادی و فاکتورهای ناهنجارسازِ مالی بازار سرمایه در بخش کیفی اقدام لازم صورت گیرد. لذا با انتخاب جمعی از خبرگان دارای کفایت، از طریق اَبزارهای مصاحبه و چک‌لیست‌های ارزیابی انتقادی، معیارهای هریک از دو مبنای پژوهش در بخش‌های جداگانه‌ای از یافته‌ها ارائه شد. به طوریکه براساس ]12[ مصاحبۀ انجام شده با خبرگان در فرآیند نظریه داده بنیاد، ]44[ مضمون مفهومی؛ ]6[ مولفۀ محوری و ]3[ مقولۀ سازه‌ای در قالب یک چارچوب نظری چند بعدی شناسایی شدند. سپس با ارجاع به اَبزارهای تحلیل غربالگری محتوایی، ]12[ پژوهش انتخاب شده با مشارکت خبرگان براساس اختصاص امتیازهای ]1[ تا ]5[ به ده بُعدِ ارزیابی انتقادی مورد بررسی قرار گرفتند و از مجموع دوازه فاکتور، ]4[ فاکتور ناهنجارساز مالی بازار سرمایه انتخاب گردیدند تا از طریق ترکیب با مولفه‌های محوری پسایندهای ظهور دارایی‌های انجمادی بتوان نسبت به انجام تحلیل فازی شهودی در بخش کمّی مطالعه اقدام نمود. نتایج در این بخش نشان داد، «ناکارآمدی بازار» مهمترین معیار مرجع تأثیرپذیر از «برونداد مشروعیتِ» ظهور دارایی‌های انجمادی محسوب می‌شود. به عبارت دیگر این نتیجه نشان می‌دهد، تحت پسایندِ «برونداد مشروعیت» از ظهور دارایی‌های انجمادی، بالاترین ناهنجاری مالی ، «ناکارآمدی بازار» می‌باشد.https://ise.qom.ac.ir/article_4849_7ef24b6721cd774f7c42bdea32ac49fd.pdfدانشگاه قممطالعات بین رشته‌ای اقتصاد3115-71812320260923Explaining the Trajectory of Economic Corruption in Iran within the Sanctions Context and the Construction of Economic Insecurity through Grounded Theoryتبیین تحول فساد اقتصادی در بستر تحریم و برساخت ناامنی اقتصادی در ایران با استفاده از روش داده‌بنیاد127149485010.22091/ise.2026.15859.1172FAمسعودشجاعیدانشجوی دکتری، گروه مطالعات راهبردی، وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، تهران، ایران0009-0003-5532-4395محمدمصطفائیگروه مطالعات راهبردی، وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، تهران، ایران0000-0002-4825-7476Journal Article20260505This study investigates the transformation of economic corruption patterns in Iran following the intensification of international sanctions and its implications for economic security. Employing a qualitative approach and grounded theory methodology (Strauss and Corbin's structured version), the research was conducted through semi-structured interviews with 30 experts in the field of economic corruption. Purposive sampling with snowball strategy was employed until theoretical saturation was achieved. Data analysis was performed using MAXQDA software through three stages of open, axial, and selective coding. The findings reveal that the intensification of international sanctions has served as the most significant causal condition for the transformation of corruption patterns from active to passive. This transformation occurs through four causal mechanisms: income shocks, reduced foreign currency revenues, expansion of rent-seeking markets, and increased economic uncertainty. The core phenomenon identified is "the shift from active to passive corruption and the formation of a new destructive equilibrium." The decline in active corruption (bribery, embezzlement) has been compensated by an increase in passive corruption (organized omission, deliberate underperformance, avoidance of decision-making). Economic and administrative actors have adopted dual strategies: "resorting to active corruption to overcome limitations" and "passive action to minimize risk." The research demonstrates that the shift from active to passive corruption threatens economic security through five main mechanisms: market disruption, reduction in domestic and foreign investment, capital flight, closure of production units, and weakening of public trust. The core theory is that intensification of sanctions, through creating economic constraints and pressure on state institutions, leads to a transformation of corruption patterns from active to passive, which in turn threatens the country's economic security. The research also highlights the lack of statistical transparency in the field of corruption. Effective counteraction requires strong political will, amending ambiguous laws, strengthening supervisory institutions, and increasing transparency and public awareness.این پژوهش با هدف واکاوی تغییرات الگوی فساد اقتصادی در ایران پس از تشدید تحریم‌های بین‌المللی و پیامدهای آن بر امنیت اقتصادی، با استفاده از رویکرد کیفی و روش نظریه داده‌بنیاد انجام شده است. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با ۳۰ نفر از خبرگان حوزه فساد اقتصادی گردآوری و با استفاده از نرم‌افزار MAXQDA در سه مرحله کدگذاری باز، محوری و انتخابی تحلیل شد. یافته‌ها نشان داد تشدید تحریم‌ها از طریق ایجاد شوک درآمدی، کاهش منابع ارزی، گسترش بازارهای رانتی و افزایش نااطمینانی، به‌عنوان مهمترین شرایط علّی، زمینه‌ساز تغییر الگوی فساد از فعال به منفعل شده است. پدیده محوری «تغییر الگوی فساد از فعال به منفعل و ایجاد تعادل مخرب جدید» شناسایی شد؛ بدین‌معنا که کاهش فساد فعال (رشوه، اختلاس) با افزایش فساد منفعل (ترک فعل سازمان‌یافته، کم‌کاری عمدی، اجتناب از تصمیم‌گیری) جبران شده است. کنشگران در مواجهه با این پدیده، راهبردهای دوگانه «توسل به فساد فعال برای عبور از محدودیت‌ها» و «کنش منفعل برای کمینه‌سازی ریسک» را در پیش گرفته‌اند. نتایج نشان می‌دهد که تغییر الگوی فساد از طریق پنج سازوکار اصلی، امنیت اقتصادی کشور را تهدید می‌کند: اختلال در بازار، کاهش سرمایه‌گذاری، فرار سرمایه، تعطیلی تولید و تضعیف اعتماد عمومی. نظریه هسته‌ای پژوهش بیانگر آن است که تشدید تحریم‌ها با ایجاد محدودیت‌های اقتصادی و فشار بر نهادهای دولتی، منجر به تغییر الگوی فساد از فعال به منفعل شده و این تغییر از طریق سازوکارهای پنج‌گانه، امنیت اقتصادی کشور را به‌طور چندبعدی تهدید می‌کند. مقابله با این پدیده نیازمند اراده سیاسی قوی، اصلاح قوانین مبهم، تقویت نهادهای نظارتی و افزایش شفافیت و آگاهی عمومی است.https://ise.qom.ac.ir/article_4850_6989a4ab29d1c366b1ee530fcce271bf.pdf