تحلیل نفس شناسانه و فقهی از تاثیرات ملاکات ارزش‌گذاری در تعادل قدرت خرید

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 طلبه سطح سوم حوزه علمیه قم و دانشجوی کارشناسی ارشد اقتصاد اسلامی

2 طلبه سطح سوم حوزه علمیه قم

چکیده

این پژوهش به تبیین رابطه بین ملاک‌­های ارزش‌­گذاری و تعادل قدرت خرید می‌­پردازد. در نظام سرمایه­‌داری، ارزش‌­گذاری بر دو ملاک مطلوبیت و کمیابی استوار است که منجر به عدم تعادل قدرت خرید می­شود. علت این عدم تعادل، نبود ملاک برای ادراک واقع در فهم مشترک افراد از عوامل تولید است. پژوهش حاضر با روشی تحلیلی-استنباطی و با رویکردی تلفیقی از نفس­‌شناسی و فقه امامیه، به تبیین ملاک‌­های ارزش­‌گذاری می‌پردازد. بر این اساس، چهار ملاک اصلی کار، زمان، مقدار و قابل استفاده بودن معرفی می‌شوند که از یک­سو برآمده از حالات نفسانی (مصلحت، ارزش، حق و نیاز) هستند و از سوی دیگر در فقه امامیه مورد تأیید قرار گرفته­‌اند. یافته­‌های پژوهش نشان می‌دهد تبعیت از این ملاک‌­ها منجر به ثبات در ارزش کالا­ها و خدمات می­شود و تغییر قیمت­‌ها تنها در صورت تغییر واقعی در عوامل تولید رخ می­دهد. این نظام ارزش­‌گذاری با ایجاد تعادل در قدرت خرید افراد، می‌­تواند مشکلات اساسی اقتصاد معاصر مانند تورم، رکود و شکاف طبقاتی را حل کند. همچنین، با بررسی مسئله تسعیر با توجه به تغییر سیره عقلایی در شرایط معاصر، ساز­و­کار عملیاتی برای اجرای این نظام ارائه شده است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

A Psycho-Theological and Jurisprudential Analysis of Value-Setting Criteria's Impact on Purchasing Power Parity

نویسندگان [English]

  • Seyyed Mohsen Mirarab Razy 1
  • Hossein Pashaie 2
  • Ghasem Soltani 2
1 Master's degree from Qom Seminary
2 Master's degree from Qom Seminary
چکیده [English]

This study seeks to explain the relationship between valuation criteria and the equilibrium of purchasing power. In capitalist systems, value is typically determined by two main criteria: utility and scarcity, which leads to an imbalance in purchasing power. The cause of this imbalance is the lack of criteria for perceiving reality in the shared understanding of individuals regarding the factors of production. This study, using an analytical-inferential method and a combined approach from psychology of the self and imamiyyah jurisprudence (Fiqh), aims to explain the criteria of valuation. Accordingly, four main criteria-labor, time, quantity, and usability-are introduced, which, on the one hand, originate from inner psychological states (expediency, value, right, and need), and on the other hand, are affirmed in Imamiyyah jurisprudence. The findings show that adherence to these criteria leads to stability in the value of goods and services, and price changes occur only in the case of real changes in the factors of production. This valuation system, by creating equilibrium in individuals’ purchasing power, can solve fundamental problems of the contemporary economy such as inflation, recession, and class disparity. Furthermore, by examining the issue of tasʿīr in light of the evolution of rational conventions in contemporary conditions, an operational mechanism for implementing this system is proposed.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Valuation Criteria
  • Purchasing Power Equilibrium
  • Economic Psychology
  • Islamic Jurisprudential Economics
  • pricing(tasʿīr) JEL Classification: D46
  • E31
  • Z12
  • B59

مراجع

قرآن کریم
الحر العاملی، م. (1409ه.ق). وسائل الشیعة (جلد 17). قم: مؤسسة آل البیت.
الانصاری، م. ا. (1415ه.ق). المکاسب (جلدهای 1-3). قم: مجمع الفکر الاسلامی.
ارسطو (1378). اخلاق نیکوماخوس (مترجم: لطفی، م. ح.). تهران: طرح نو.
توکلی، م. ج. (1400). چگونگی ورود ارزش­‌ها در نظریه­‌های اقتصاد اسلامی. معرفت اقتصاد اسلامی، 12(2)،  111-136.
جناتی، م. ا. (1386). تطور اجتهاد در حوزه استنباط (جلد 2). تهران: امیرکبیر.
جوادی آملی، ع. (1393). فقاهت و عدالت. قم: اسراء.
حسینی، س. ع. (1397). تحلیل تطبیقی رویکرد­های سوبژکتیو و ابژکتیو به مسئلۀ ارزش در اقتصاد. بررسی مسائل اقتصاد ایران، 5(1)،  23-45.
حسینی، س. ع.، بهمن‌پوری، ع.، و حیدری، م. ر. (1399). تحلیل فقهی-اقتصادی قیمت و قیمت‌­گذاری (تسعیر) با تکیه بر دیدگاه علامه حلی. معرفت اقتصاد اسلامی، 11(2)،  143-154.
حسینی بهشتی، س. م. (1387). اقتصاد اسلامی. تهران: بقعه.
حکیمی، م. ر.، حکیمی، م.، و حکیمی، ع. (1380). الحیاة (جلد 6) (ا. آرام، مترجم). تهران: دفتر نشر فرهنگ اسلامی.
الحلی، ح. (1414ه.ق). تذکرة الفقهاء (جلدهای 10 و 14). قم: مؤسسة آل البیت.
درخشان، م. (1401). فریب بزرگ علم اقتصاد یا اقتصاد علم­‌نما. تهران: دانشگاه امام صادق(ع).
زاهدی وفا، م. ه.، و باقری، ع. (1393). تحلیلی بر نظریه ارزش و توزیع در اقتصادنا. مطالعات اقتصاد اسلامی، 7(1)، 57-86.
شاکری، ع.، مؤمنی، ف.، سبحانی، ح.، مجاهدی موخر، م. م.، و بشارتی، ب. (1399). کنکاشی در چگونگی ارزش پول از منظر یک اقتصاد بدون بهره‌ی پولی: بررسی تطبیقی با اقتصاد کلاسیک.  معرفت اقتصاد اسلامی، 11(2)، 21-38.
الصدر، م. ب. (1417ه.ق). اقتصادنا. قم: مکتب الاعلام الاسلامی.
الصدر، م. ب. (1418ه.ق). دروس فی علم الأصول (جلد 2). بیروت: دار المنتظر.
طباطبایی، س. م. ح. (1387). اصول فلسفه و روش رئالیسم. قم: بوستان کتاب.
مطهری، م. (1389). مجموعه آثار (جلد­های 2، 6 و 20). تهران: صدرا.
المظفر، م. ر. (1430ه.ق). أصول الفقه (جلد 2). قم: مؤسسة النشر الإسلامی.
الموسوی الخمینی، ر. (1421ه.ق). کتاب البیع (جلدهای 1-3). تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی.
میرعرب رضی، س. م. (1403). توزیع ثروت عادلانه. فقاهت، شماره 2 (بهار و تابستان)،  122-153.
میرعرب رضی، س. م. (1403). قاعده فقهی عدالت. فقاهت، شماره 3 (پاییز و زمستان)،  72-97.
هاشمی شاهروی، س. م. (1432ه.ق). موسوعة الفقه الإسلامی المقارن (جلد 5). قم: مؤسسة دائرة معارف الفقه الإسلامی.
هاشمی شاهرودی، س. م. (1423ه.ق) . موسوعة الفقه الإسلامی طبقاً لمذهب أهل البیت علیهم السلام (جلد 27). قم: موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی بر مذهب اهل بیت(ع).
Al-Ansari, M. A. (1994). Al-Makasib. (Vols. 1-3). Qom: Islamic Thought Assembly. (In Persian)
Al-Hilli, H. (1993). Tadhkirat al-Fuqaha. (Vols. 10 & 14). Qom: Al-Baït Foundation. (In Persian)
Al-Hurr al-Amili, M. (1989). Wasa'il al-Shi'a. (Vol. 17). Qom: Al-Baït Foundation. (In Persian)
Al-Mazzafar, M. R. (2009). Usul al-Fiqh. (Vol. 2). Qom: Islamic Publishing House. (In Persian)
Al-Musawi al-Khomeini, R. (2000). Kitab al-Bay. (Vols. 1-3). Tehran: Institute for the Regulation and Publication of Imam Khomeini's Works. (In Persian)
Al-Sadr, M. B. (1996). Eqtesaduna. Qom: Islamic Media Office. (In Persian)
Al-Sadr, M. B. (1997). Lessons in the Science of Principles. (Vol. 2). Beirut: Dar al-Montazar. (In Persian)
Aristotle. (1999). Nicomachean Ethics. (M. H. Lotfi, Trans.). Tehran: Taneh-ye No. (Original work published ca. 350 B.C.E.). (In Persian)
Aristotle. (1999). Nicomachean Ethics. (W. D. Ross, Trans.). Batoche Books. (Original work published 4th century BCE)
Blanchard, O. (2021). Macroeconomics. (8th ed., Global ed.). Pearson.
Darakhshan, M. (2022). The grand deception of economics or pseudo-economics. Tehran: Imam Sadiq University. (In Persian)
Hakimi, M. R., Hakimi, M., & Hakimi, A. (2001). Al-Hayat (Vol. 6) (A. Aram, Trans.). Tehran: Islamic Culture Publishing Office. (In Persian)
Hashemi Shahroudi, S. M. (1423 AH) Encyclopedia of Islamic jurisprudence according to the religion of Ahl al-Bayt, peace be upon them (Volume 27). Qom: Islamic jurisprudence encyclopedia institute on the religion of Ahl al-Bayt (pbuh).
Hashemi Shahroudi, S. M. (1432 AH). Encyclopedia of Comparative Islamic Jurisprudence. (Vol. 5). Qom: Encyclopedia of Islamic Jurisprudence Institute. (In Persian)
Hosseini, S. A. (2018). A comparative analysis of subjective and objective approaches to the issue of value in economics. Iranian Economic Issues Review, 5(1), 23-45. (In Persian)
Hosseini, S. A., Bahmanpour, A., & Heydari, M. R. (2020). A jurisprudential-economic analysis of price and pricing (tas'ir) based on the view of Allameh Al-Hilli. Islamic Economic Knowledge, 11(2), 143-154. (In Persian)
Hosseini Beheshti, S. M. (2008). Islamic Economics. Tehran: Boq'eh. (In Persian)
Jannati, M. A. (2007). The evolution of ijtihad in the field of inference. (Vol. 2). Tehran: Amir Kabir. (In Persian)
Javadi Amoli, A. (2014). Jurisprudence and Justice. Qom: Esra. (In Persian)
Langholm, O. (1979). Price and value in the Aristotelian tradition: A study in scholastic economic sources. Universitetsforlaget.
Mankiw, N. G. (2021). Principles of economics. (9th ed.). Cengage Learning.
Marshall, A. (1920). Principles of economics. (8th ed.). Macmillan. (Original work published 1890)
Marx, K. (1867/1967). Capital. (Vol. 1). Progress Publishers.
Mishkin, F. S. (2015). Macroeconomics: Policy and practice. (2nd ed.). Pearson.
Mirarab Razavi, S. M. (1984). Just distribution of wealth. Fiqh, 2, 122-153. (In Persian)
Mirarab Razavi, S. M. (1984). The jurisprudential rule of justice. Fiqh, 3, 72-97. (In Persian)
Motahari, M. (2010). The Collection of Works. (Vols. 2, 6, & 20). Tehran: Sadra. (In Persian)
Ricardo, D. (1821/1951). On the principles of political economy and taxation. John Murray.
Shakeri, A., Momeni, F., Sobhani, H., Mojtahedi Mokhar, M. M., & Basharti, B. (2020). An inquiry into the value of money from the perspective of an interest-free monetary economy: A comparative study with classical economics. Islamic Economic Knowledge, 11(2), 21-38. (In Persian)
Smith, A. (1776/1922). An inquiry into the nature and causes of the wealth of nations. (E. Cannan, Ed.). Methuen.
Tabatabai, S. M. H. (2008). The Principles of Philosophy and the Method of Realism. Qom: Bostan-e Ketab. (In Persian)
Tavakoli, M. J. (2021). How values enter into Islamic economic theories. Islamic Economic Knowledge, 12(2), 111-136. (In Persian)
Zahidi Vafa, M. H., & Bagheri, A. (2014). An analysis of the theory of value and distribution in Eqtesaduna. Islamic Economics Studies, 7(1), 57-86. (In Persian)

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار