بررسی تأثیر نامتقارن نااطمینانی سیاست‌های اقتصادی بر تورم در ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استاد، گروه اقتصاد، دانشکده اقتصاد و مدیریت، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.

2 دانشجوی دکتری اقتصاد، دانشکده اقتصاد و مدیریت، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.

3 دانشیار، گروه اقتصاد، دانشکده اقتصاد و مدیریت، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.

4 استادیار، گروه اقتصاد، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران.

10.22091/ise.2026.14738.1119

چکیده

در سال‌های اخیر قرار گرفتن اقتصاد ایران در فضای نااطمینانی، سبب شده است تا تمامی متغیرهای کلان اقتصادی از جمله تورم تحت تأثیر قرار گیرند. نااطمینانی‌های موجود در اقتصاد ایران با کاهش شفافیت و ایجاد بی‌ثباتی منجر به شکل‌گیری تورم شده است. بدین منظور در راستای دستیابی به هدف مطالعه حاضر، تلاش گردیده است تا اثرات نامتقارن نااطمینانی سیاست‌های اقتصادی بر تورم در ایران بررسی گردد. بدین منظور با بهره‌گیری از داده‌های سری زمانی اقتصاد ایران طی دوره 1401-1360 و با استفاده از الگوی خود رگرسیونی با وقفه‌های توزیعی غیر خطی (NARDL)، مدل تورم تخمین زده شده است. نتایج حاصل از برآورد مدل تحقیق، بیانگر وجود یک رابطه نامتقارن میان نااطمینانی سیاست‌های اقتصادی با تورم در ایران را تایید می‌کند. طبق یافته‌ها نااطمینانی سیاست‌های اقتصادی اثرات مثبت بر تورم دارد. همچنین، اثر سایر متغیرهای توضیحی مانند نرخ ارز، نرخ رشد نقدینگی و نااطمینانی قیمت نفت بر تورم، به ترتیب مثبت، مثبت و منفی می‌باشد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Investigating the Asymmetric Effects of Economic Policy Uncertainty on Inflation in Iran

نویسندگان [English]

  • Hossein Asgharpour 1
  • mona taghizadeh alamdari 2
  • Mohammad Reza Salmani Bishak 3
  • saman hatamerad 4
1 Professor, Department of Economics, Faculty of Economics and Management, University of Tabriz, Tabriz, Iran.
2 PhD student in Economics, Faculty of Economics and Management, University of Tabriz, Tabriz, Iran.
3 Associate Professor, Department of Economics, Faculty of Economics and Management, University of Tabriz, Tabriz, Iran.
4 Assistant Professor, Department of Economics, Faculty of Humanities, University of Zanjan, Zanjan, Iran.
چکیده [English]

In recent years, the Iranian economy has been in an uncertain environment, which has affected all macroeconomic variables, including inflation. The uncertainties in the Iranian economy have led to the formation of inflation by reducing transparency and creating instability. For this purpose, in order to achieve the goal of the present study, an attempt has been made to examine the asymmetric effects of economic policy uncertainty on inflation in Iran. For this purpose, using time series data of the Iranian economy during the period 1360-1401 and using the autoregressive model with nonlinear distribution lags (NARDL), the inflation model has been estimated. The results of the research model estimate confirm the existence of a asymmetric relationship between economic policy uncertainty and inflation in Iran. According to the findings, economic policy uncertainty has positive effects on inflation. Also, the effects of other explanatory variables such as exchange rate, liquidity growth rate, and oil price uncertainty on inflation are positive, positive, and negative, respectively.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Inflation
  • Asymmetric Effects
  • Economic Policy Uncertainty
  • NARDL
  • Iran

JEL Classification: Q41,C32,E31

مراجع

اصغرپور، ح.، فلاحی، ف و تلسچی، ا. (1390). بررسی اثرات نامتقارن شوک‌های پولی بر قیمت در ادوار‌ تجاری ایران با استفاده از تکنیک مارکوف – سوئیچینگ. اقتصاد و الگوسازی، 2(7-8)، 222-183.
ایزانلو، ا. (1404). تحلیل نامتقارن اثر نوسانات نرخ ارز، نقدینگی و رشد اقتصادی بر تشکیل سرمایه در ایران: رویکرد نهادی-رفتاری با استفاده از مدل خودرگرسیونی با وقفه‌های توزیعی غیرخطی (NARDL). مطالعات بین رشته‌ای اقتصاد، 1(3)، 142-115.
عبدی سید کلایی، م و فیروزبخش، س. (1402). بررسی نقش نااطمینانی سیاست پولی در اثرگذاری آن بر تولید و تورم در اقتصاد ایران. نظریه‌های کاربردی اقتصاد، 1(10)، 190-165.
علی مرادی افشار، پ.، عزیزی، و و بهرامی نرانی، ف. (1404). تاثیر اقتصاد سایه، ثبات سیاسی و عدم قطعیت جهانی بر تورم در ایران. توسعه و سرمایه، (2)10، 90-63.
کمیجانی، ا و حاجی حیدری، آ. (1402). اثر نامتقارن قیمت نفت، نااطیمنانی قیمت نفت و تحریم‌های اقتصادی بر رشد اقتصادی و تورم در ایران. دو فصلنامۀ علمی مطالعات و سیاست‌های اقتصادی، 10(2)، 218-189.
گودرزی فراهانی، ی و عباسی نژاد، ح. (1402). سنجش تاثیر تکانه نااطمینانی اقتصادی بر متغیرهای کلان اقتصادی: رویکرد تعادل عمومی پویای تصادفی. اقتصاد باثبات، 4(3)، 133-106.
لعل خضری، ح و آشنا، م. (1402). بررسی رابطه پویای عدم اطمینان سیاست اقتصادی جهانی با تورم و نااطمینانی تورم در ایران. اقتصاد و تجارت نوین، 18(1)، 171-149.
محمدی، ت، قاسمی، ع، خورسندی، م و باقری، ص. (1398). اثرات شوک قیمت نفت بر متعیرهای کلان اقتصادی کشورهای صادرکننده و واردکننده نفت در اقتصاد جهانی: رهیافت Global VAR. فصلنامه مطالعات اقتصاد انرژی، 15(63)، 98-57.  
مهرگان، ن، بوشهری، م، و احمدی، ا. (1404). تحلیل تاثیر تکانه‌های سیاست پولی بر نابرابری درآمد در ایران: کاربرد مدل خودرگرسیون برداری. مطالعات بین رشته‌ای اقتصاد، 1(1)، 88-55.
یاوری فر، آ.، امامی، ک و محمدی، ت. (1402). اثرات شوک ناشی از نااطمینانی سیاست اقتصادی بر اقتصاد ایران با رویکرد DSGE. سیاست گذاری اقتصادی، 15(30)، 66-38.
یاوری، ک.، سحابی، ب.، عاقلی، ل.، شفیعی، س. (1395). نااطمینانی نسبت به سیاست های پولی و آثار اقتصادی آن. فصلنامه اقتصاد مقداری (بررسی های اقتصادی سابق)، 13(1)، 96-69.
Abdi Seyedkalayi, M., & Firoozbakhsh, S. (2023). Investigating the role of monetary policy uncertainty in its effects on output and inflation in the Iranian economy. Applied Theories of Economics, 1(10), 165–190. (In Persian).
Abubakar, M. A., Apeh, K., & Nweze, O. N. (2021). An econometric assessment of the impact of exchange rate depreciation on inflation in Nigeria (1981-2017). Nigerian Annals Of Pure And Applied Sciences, 4(1), 160-167.
Adeosun, O. A., Tabash, M. I., Vo, X. V., & Anagreh, S. (2023). Uncertainty measures and inflation dynamics in selected global players: a wavelet approach. Quality & Quantity, (57)4, 3389-3424.
Akshaya, A., & Gopalakrishna, B. V. (2025). Impact of climate and economic policy uncertainties on inflation in India: using the vector error correction model approach. Asia-Pacific Journal of Regional Science, (9)2, 1-20.
Alam, I., & Quazi, R. (2003). Determinants of capital flight: An econometric case study of Bangladesh. International Review of Applied Economics, 17(1), 85-103.
Albahouth, A. A. (2025). The Impact of Supply Chain Disruptions and Global Uncertainty on Inflation Rate in Saudi Arabia. Risks, 13(3), 54.
Ali Moradi Afshar, P., Azizi, V., & Bahrami Narani, F. (2025). The impact of shadow economy, political stability, and global uncertainty on inflation in Iran. (Development and Capital), 10(2), 63–90. (In Persian).
Al-Thaqeb, S. A., & Algharabali, B. G. (2019). Economic policy uncertainty: A literature review. The Journal of Economic Asymmetries, 20, e00133.
Anderl, C., & Caporale, G. M. (2023). Asymmetries, uncertainty and inflation: evidence from developed and emerging economies. Journal of Economics and Finance, 47(4), 984-1017.
Arestis, P., González-Martinez, A. R., & Dejuán, Ó. (2016). Investment, financial markets and uncertainty. Economia e Sociedade, 25(3), 511-532.
Asgharpur, H., Fallahi, F., & Talleshi, E. (2011). Asymmetric effects of monetary shocks on prices in business cycles of Iran using Markov-Switching technique. Economics and Modelling, 2(7–8), 183–222. (In Persian).
Athari, S. A., Kirikkaleli, D., Yousaf, I., & Ali, S. (2022). Time and frequency co‐movement between economic policy uncertainty and inflation: Evidence from Japan. Journal of Public Affairs, 22, e2779.
Aytaç, D., & Saraç, T. B. (2022). Economic policy uncertainty, interest rates and inflation: evidence from selected Latin American emerging markets. JOEEP: Journal of Emerging Economies and Policy, 7(2), 578-590.
Baker, S. R., Bloom, N., & Davis, S. J. (2016). Measuring economic policy uncertainty. The quarterly journal of economics, 131(4), 1593-1636.
Banerjee, A., Dolado, J. J., Galbraith, J. W., & Hendry, D. (1993). Co-integration, error correction, and the econometric analysis of non-stationary data. Oxford university press.
Bernanke, B. S. (1983). Irreversibility, uncertainty, and cyclical investment. The quarterly journal of economics, 98(1), 85-106.
Bilgili, F., Kuşkaya, S., Gençoğlu, P., Ünlü, F., & Magazzino, C. (2024). Exchange rate pass-through at high and low frequencies in Turkey: a continuous wavelet transform model approach. Journal of Economic Structures, 13(1), 21.
Bloom, N. (2009). The impact of uncertainty shocks. econometrica, 77(3), 623-685.
Bloom, N. (2014). Fluctuations in uncertainty. Journal of economic Perspectives, 28(2), 153-176.
Chiweza, J. T., & Aye, G. C. (2018). The effects of oil price uncertainty on economic activities in South Africa. Cogent Economics & Finance, 6(1), 1518117.
Edvinsson, R., Karlsson, S., & Österholm, P. (2025). Does money growth predict inflation in Sweden? Evidence from vector autoregressions using four centuries of data. Empirical Economics, 68(4), 1613-1635.
Elroukh, A. W. (2025). The asymmetric impact of global economic policy uncertainty on inflation in Egypt. International Journal of Economics and Business Research, 29(16), 1-23.
Goudarzi Farahani, Y., & Abbasi Nejad, H. (2023). Measuring the impact of economic uncertainty shocks on macroeconomic variables: A stochastic dynamic general equilibrium approach. Stable Economy Journal, 4(3), 106–133. (In Persian).
Granger, C. W., & Yoon, G. (2002). Hidden cointegration. U of California. Economics Working Paper,(2002-02), 10.
Han, L., Qi, M., & Yin, L. (2016). Macroeconomic policy uncertainty shocks on the Chinese economy: a GVAR analysis. Applied Economics, 48(51), 4907-4921.
Haque, Q., & Magnusson, L. M. (2021). Uncertainty shocks and inflation dynamics in the US. Economics Letters, 202, 109825.
Ikue, N. J., Ofuru, B., Onodjaefe, J. J., Onuosa, C. O., Ajaba, J., & Emeke, N. J. (2024). Asymmetric exchange rate pass-through and inflation rate in Nigeria. International Journal of Research in Business and Social Science, 13(7), 282-292.
Istiak, K. (2022). Economic policy uncertainty and the real economy of Singapore. The Singapore Economic Review, 67(04), 1307-1331.
Istiak, K., & Alam, M. R. (2019). Oil prices, policy uncertainty and asymmetries in inflation expectations. Journal of Economic Studies, 46(2), 324-334.
Istiak, K., & Serletis, A. (2018). Economic policy uncertainty and real output: Evidence from the G7 countries. Applied Economics, 50(39), 4222-4233.
Istrefi, K., & Piloiu, A. (2014). Economic policy uncertainty and inflation expectations.
Izanlo, O. (2025). Asymmetric Effects of Exchange Rate Volatility, Liquidity, and Economic Growth on Capital Formation in Iran: An Institutional–Behavioral Approach Using the Nonlinear Autoregressive Distributed Lag (NARDL) Model. Interdisciplinary Studies in Economics, 1(3),115-142.(In Persian).
Jespersen, J. (2009, July). Post-Keynesian economics: uncertainty, effective demand & (un) sustainable development. In Dijon-Conference, Dijon (pp. 10-12).
Jones, P. M., & Olson, E. (2013). The time-varying correlation between uncertainty, output, and inflation: Evidence from a DCC-GARCH model. Economics Letters, 118(1), 33-37.
Knight, F. H. (1921). Risk, uncertainty and profit (Vol. 31). Houghton Mifflin.
Komjani, A., & Haji Heydari, A. (2023). The Assymetric Impact of Oil Price, Oil Price Uncertainty and Economic Sanctions on Economic growth and Inflation in Iran. The Two Scientific quarterly journals os Studies and Economic Policies, 10(2), 189-218. (In Persian).
Laal Khezri, H., & Ashena, M. (2023). Investigating the dynamic relationship of global economic policy uncertainty with inflation and inflation uncertainty in Iran. Modern Economics and Trade, 18(1), 149–171. (In Persian).
Lam, H. T., Trinh, H. B. K., Hoai, N. T. M., Nghia, P. T., & My, B. H. (2024). The economic policy uncertainty, oil price volatility and economic growth of Vietnam.
Leduc, S., & Liu, Z. (2016). Uncertainty shocks are aggregate demand shocks. Journal of monetary economics, 82, 20-35.
Lensink, R. (2001). Financial development, uncertainty and economic growth. De Economist, 149(3), 299-312.
Long, S., Li, J., & Luo, T. (2023). The asymmetric impact of global economic policy uncertainty on international grain prices. Journal of Commodity Markets, 30, 100273.
Mehregan, N., Bousherhri, M., & Ahmadi, A. (2025). Analysis of the Impact of Monetary Policy Shocks on Income Inequality in Iran: Application of the Vector Autoregression Model. Interdisciplinary Studies in Economics, 1(1), 55-88.(In Perrsian).
Meinen P, Roehe O. To sign or not to sign? On the response of prices to financial and uncertainty shocks. Econ. Lett. 
Mohammadi, T., Ghassemi, A., & Khorsandi. M., Bagheri, S. (2020). Impacts of Oil Price Shocks on Macroeconomic Variables of Oil Exporting and Importing Countries: A Global VAR Approach. Quaterly Energy Economics Review, 15 (63), 57-98. (In Persian).
Moldovan, P., Lagoa, S. & Mendes, D. (2022). Does economic policy uncertainty impact inflation?. In MIRDEC 18th International Academic Conference Economics, Business and Contemporary Discussions in Social Science: Conference Proceedings. MIRDEC.
Mumtaz, H., & Theodoridis, K. (2018). The changing transmission of uncertainty shocks in the US. Journal of Business & Economic Statistics, 36(2), 239-252.
Narayan, P. K., & Narayan, S. (2005). Estimating income and price elasticities of imports for Fiji in a cointegration framework. Economic Modelling, 22(3), 423-438.
Pesaran, M. H., Shin, Y., & Smith, R. J. (2001). Bounds testing approaches to the analysis of level relationships. Journal of applied econometrics, 16(3), 289-326.
Rodrik, D. (1991). Policy uncertainty and private investment in developing countries. Journal of Development Economics, 36(2), 229-242.
Sami, B., & Abdelhak, L. (2024). The Relationship between Economic Policy Uncertainty and Inflation in Japan: An Econometric Estimation For the Period (2000-2024). Finance & Business Economies Review, 8(2).
Schorderet, Y. (2003). Asymmetric cointegration. Genève: Université de Genève/Faculté des sciences économiques et sociales.
Selmi, R., Bouoiyour, J., Wohar, M. E., & Errami, Y. (2020). Is there an effect of policy-related uncertainty on inflation? evidence from the United States under Trump. Applied Economics, 52(35), 3858-3873.
Shin, Y., Yu, B., & Greenwood-Nimmo, M. (2014). Modelling asymmetric cointegration and dynamic multipliers in a nonlinear ARDL framework. Festschrift in honor of Peter Schmidt: Econometric methods and applications, 281-314.
Sinah, S. (2018). Empirical study of relationship between money supply and inflation based on data from new standardised reporting format. International Journal of Economics and finance, 10(1), 213-219.
Stock, J. H., & Watson, M. W. (2012). Disentangling the Channels of the 2007-2009 Recession (No. w18094). National Bureau of Economic Research.
Wen, J., Khalid, S., Mahmood, H., & Yang, X. (2022). Economic policy uncertainty and growth nexus in Pakistan: a new evidence using NARDL model. Economic Change and Restructuring, 1-15.
Wen, J., Khalid, S., Mahmood, H., & Zakaria, M. (2021). Symmetric and asymmetric impact of economic policy uncertainty on food prices in China: A new evidence. Resources Policy, 74, 102247.
Yavari, K., Sahabi, B., Agheli, L., & Shafiei, S. (2016). Uncertainty in monetary policy and its economic impacts: A combination of VAR and GARCH. Quarterly Journal of Quantitative Economics (Formerly Economic Studies), 13(1), 69–96. (In Persian).
Yavarifar, A., Emami, K., & Mohammadi, T. (2023). Effects of shocks from economic policy uncertainty on Iran’s economy: A DSGE approach. Economic Policy, 15(30), 38–66. (In Persian).
 
 

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار